Өлөн саарал сүрэглэдэггүй. Сүрэглэх нь зөвхөн ороо нь орсон цагаар. Сүрэглэсэн тэд аюултай, тэдэнд ч аюултай. Үр удмаа үлдээх эрх ашгийн зөрчилдөөнөөс бие биеээ тасар татаж хаяхад ч бэлэн. Өлөн саарал ганцаараа бол байгаа үгүй нь мэдэгдэхгүй. Хонь руу ганцаараа орно. Олзоо өөртэйгөө л хуваана. Түүнд баавгай, үнэг, болжмор байтугай төрөл нэгтний эрх ашиг ч падгүй. Алгадуулж, алуулж, бөөрөлхүүлж байгаа нэгнээ харсан ч шинжгүй хаян сүүлэн хавчин далдарна.
Өлөн саарал баавгайнаас зугтаана. Анчнаас зугтаана. Түүний мөн чанар нь энгийн бөгөөд тодорхой: Амиа бодох, бэртэгчлэх. Харин энэ эрх ашиг нь хөндөгдвөл өлөн саарал баавгайг ч ярж, хавхан дахь хөлөө тас хазаад зугтааж ч чадна. Түүнд чонон сүргийн нийтлэг эрх ашиг, хамтын амьдралын хэв маяг, нийгэмшил, ардчилал огт падгүй. Өнөөдөр гэдэс цатгалан бол маргаашийн идэш, өвөлжөө, ичээ түүнд хэрэггүй. Өлөн сааралын өөрийг нь тойрсон өмхий санаа, амиа бодох үзэл хойд уулын баавгай байтугай, урд зүгийн тагтаа, баруун уулын бүргэдээс ч илүү. Тэр орчин солигдоход түргэн зохицож, хурдан дасна.
Нэгэн цагт өлөн саарал сүрэглэсэн удаа бий. Тэр нь мөн л ороо, бэртэгчин санаатай нь холбоотой. Жингэрээс үүдэлтэй сүрэг дундын конфлект бүх ой, хөвч, тайга, ширэнгээс эхлээд цөл хээрийг хамарч, сүрэгт өртсөн ямар ч адгуус тасар татуулдаг байлаа. Тэр үед хойд зүгийн хүрэн баавгай, умард зүгийн тагтаа нар санааны хувьд балчирдаж, бүгд л чонон сүргээс зугтаан дайжиж, хамтын амьдралын хэлбэр, сүрэглэж эхэлсэн бөлгөө.
Цаг хугацаа эргэдэг гэдэг. Энэ удаад өлөн саарал туйлджээ. Бие хаа өсгөлүүн, ой хөвч идэш ангаар дүүрэн ч энэ нь түүнд сул талтай. Өлөн саарал оюун санааны хувьд туйлджээ. Түүний улилт багасч, өлөн нүд нь нойрмоглож, хурц шүд нь хорхой идүүлжээ. Олон жил хаяа зэргэлдээ амьдарсцгаасны хувьд Хүрэн баавгай, цэнхэр тагтаа нарт өлөн саарал бол тааварлагддаг оньсого болжээ. Учир нь тэднийг өлөн саарал хүмүүжүүлсэн. Өмхий унгахыг зааж өгсөн. Чонын бэлтрэг хуцдаггүй, гасалдаг!
Өлөн саарал баавгайнаас зугтаана. Анчнаас зугтаана. Түүний мөн чанар нь энгийн бөгөөд тодорхой: Амиа бодох, бэртэгчлэх. Харин энэ эрх ашиг нь хөндөгдвөл өлөн саарал баавгайг ч ярж, хавхан дахь хөлөө тас хазаад зугтааж ч чадна. Түүнд чонон сүргийн нийтлэг эрх ашиг, хамтын амьдралын хэв маяг, нийгэмшил, ардчилал огт падгүй. Өнөөдөр гэдэс цатгалан бол маргаашийн идэш, өвөлжөө, ичээ түүнд хэрэггүй. Өлөн сааралын өөрийг нь тойрсон өмхий санаа, амиа бодох үзэл хойд уулын баавгай байтугай, урд зүгийн тагтаа, баруун уулын бүргэдээс ч илүү. Тэр орчин солигдоход түргэн зохицож, хурдан дасна.
Нэгэн цагт өлөн саарал сүрэглэсэн удаа бий. Тэр нь мөн л ороо, бэртэгчин санаатай нь холбоотой. Жингэрээс үүдэлтэй сүрэг дундын конфлект бүх ой, хөвч, тайга, ширэнгээс эхлээд цөл хээрийг хамарч, сүрэгт өртсөн ямар ч адгуус тасар татуулдаг байлаа. Тэр үед хойд зүгийн хүрэн баавгай, умард зүгийн тагтаа нар санааны хувьд балчирдаж, бүгд л чонон сүргээс зугтаан дайжиж, хамтын амьдралын хэлбэр, сүрэглэж эхэлсэн бөлгөө.
Цаг хугацаа эргэдэг гэдэг. Энэ удаад өлөн саарал туйлджээ. Бие хаа өсгөлүүн, ой хөвч идэш ангаар дүүрэн ч энэ нь түүнд сул талтай. Өлөн саарал оюун санааны хувьд туйлджээ. Түүний улилт багасч, өлөн нүд нь нойрмоглож, хурц шүд нь хорхой идүүлжээ. Олон жил хаяа зэргэлдээ амьдарсцгаасны хувьд Хүрэн баавгай, цэнхэр тагтаа нарт өлөн саарал бол тааварлагддаг оньсого болжээ. Учир нь тэднийг өлөн саарал хүмүүжүүлсэн. Өмхий унгахыг зааж өгсөн. Чонын бэлтрэг хуцдаггүй, гасалдаг!
No comments:
Post a Comment